Sleedoornlikeur & Sleedoornazijn

Sleedoornlikeur & Sleedoornazijn

Sleedoornlikeur 1 - SleedoornsbessenSleedoorn (Prunus Spinosa) werd vroeger veel gebruikt als natuurlijke afrastering van weilanden vanwege de doorns. Vanaf oktober zijn de bessen te verzamelen. De bessen zijn erg zuur/wrang, maar de smaak wordt beter nadat de bessen bevroren zijn geweest. De vogels eten pas sleedoornbessen na de eerste nachtvorst. Maar je kan de smaak ook verbeteren door de bessen een tijdje in te vriezen. Dit jaar heb ik sleedoornlikeur en sleedoornazijn gemaakt.

Sleedoornlikeur

Dit recept komt uit het Wildplukboek van Edwin Flores. Het is een recept van Jonnie Boer.

Ingrediënten

  • 500 gram sleedoornbessen
  • 250 gram rietsuiker
  • 1 liter brandewijn

Bereiding

Doe de sleedoornbessen enkele dagen in de vriezer. Doe ze bevroren in een pot. Voeg de rietsuiker en de brandewijn toe en sluit de pot af. Laat minimaal drie maanden staan.

Sleedoornlikeur 2  - Sleedoornbessen en rietsuikerSleedoronlikeur 3 - Sleedoornlikeur in de maak

Sleedoornazijn

Dit recept komt uit het boek “Eetbare planten, bloemen & zaden uit de vrije natuur” van Francois Couplan.

Ingrediënten

  • Sleedoornbessen

Bereiding

Kneus de bessen met een houten lepel en doe ze in een pot. Dek de pot af met een doek en laat de bessen circa een week fermenteren. Gedurende het fermentatieproces ontstond bij mij schimmel. Ik heb dit zo goed mogelijk verwijderd. Doe de sleedoornbessen in een zeef en druk het sap uit de bessen door met een bolle lepel de bessen te prakken. Je hebt nu sleedoornazijn. Het gisten kan nog een tijdje doorgaan, dus haal af en toe de druk van het potje/flesje af waar je de azijn in bewaard, of verwarm het potje/fles een tijd in kokend water zodat alle gist gedood wordt.

Sleedornazijn - gekneusde sleedoornbessenSleedoornazijn - geferementeerde sleedoornbessenSleedoornazijn - pulpSleedoornazijn

 

 

 

 

 

 

 

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Kastanjezeep

Kastanjezeep

Kastanjezeep 1 - KastanjesDe paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) bevat veel saponines (zeepstoffen). Hij wordt ook wel wilde kastanje genoemd. De kastanjes zijn niet eetbaar, maar doordat ze saponines bevatten, kan je er wel goed zeep van maken. Vikingen maakten al zeep van de kastanje. In Nederland deed men nog lange tijd poeder van paardenkastanjes in een zakje bij de was. Extracten van paardenkastanjes worden nog steeds gebruikt in o.a. Badedas.

Hoe maak je zeep?

  • Kastanjezeep 2 - gepelde kastanjesSnij de kastanjes
  • Pel de kastanjes
  • Vermaal de kastanjes tot poeder
  • Droog het poeder. Dit kan in een vormpje, maar dit is niet perse nodig. Ik heb aluminium bakjes van waxinelichtjes gebruikt en ik heb ze gedroogd in de oven op de laagste stand.

 

Kastanjezeep 3 - kastanjezeepHoe werkt het? Pak een stukje zeep. Verkruimel dit, maak het nat en boen je handen. Je zult zien dat er schuim ontstaat. Hoe zachter het water is, hoe meer schuim er gevormd wordt. Woon je op een plek met hard water, dan zal het niet of nauwelijks schuimen. Probeer het dan eens met regenwater.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Appelstroop

Appelstroop

In het openbare groen zijn regelmatig appelbomen te vinden. Vaak gebeurt hier (nagenoeg) niets mee. Een groot deel van de appels valt op de grond en rot weg. En dat terwijl je er zoveel lekkers van kan maken. Naast opeten kan je er bijvoorbeeld ook appelsap, appelazijn, appeldcider, appeldiksap, appelmoes of appeltaart van maken. Ik heb er laatst appelstroop van gemaakt.

Ingrediënten

  • Appelstroop 1 - Appels3 kg appels (in mijn geval 2 kg zure appels en 1 kg zoete appels)

Sorry, meer gaat er niet in. Het mogen valappels zijn.

 

 

Bereiding

  • Appelstroop 2 - gesneden appelsSnij de appels in stukken.

 

 

 

  • Appelstroop 3- appelsapPers het sap uit de appels. Ik heb een sapcentrifuge gebruikt. Het kan ook met een fruitpers, of drie kwartier koken en een dag laten uitlekken in een doek. In totaal had ik circa 1,25 liter appelsap.
  • Dik de appelsap in. Je kan de stroperigheid af en toe testen door een lepeltje uit de pan te nemen en deze af te laten koelen. Ik heb de appelsap uiteindelijk ingedikt tot 20% (250 gram).

 

  • Appelstroop 4 - appelstroopDoe de appelstroop heet in een schone pot.

Dat is alles. Een eenvoudig proces, maar indikken kost wel wat tijd. De appelstroop is uiteindelijk redelijk zuur. De appelstroop zal zoeter worden naarmate je appel zoeter is en dus geen zure appelen gebruikt. Ook zijn valappelen zoeter dan appels die nog aan de boom hangen. Je kan ook peren toevoegen. Dan wordt de stroop ook zoeter.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Daslookboter en daslookpesto

Daslookboter en daslookpesto

DaslookDaslook (Allium ursinum) is lekker en nu in het wild te verzamelen, of uit de tuin, zoals met deze daslook het geval is. Hieronder een recept voor daslookboter en daslookpesto.

 

 

 

 

DaslookboterDaslookboter

  • 250 gram roomboter
  • 50 gram daslookbladeren
  • zout
  • citroensap

Laat de boter op kamertemperatuur komen. Was de daslookbladeren en hak de bladeren fijn. Meng het blad door de boter en breng op smaak met zout en een beetje citroensap. Lekker op een stokbroodje of cracker.

DaslookpestoDaslookpesto

  • 150 gram daslookbladeren
  • 150 gram geroosterde pijnboompitten
  • 150 gram geraspte parmezaanse kaas
  • olijfolie
  • zout
  • peter

Was het daslookblad en snij het fijn. Doe het blad, de pijnboompitten en de kaas in een keukenmachine. Pureer het geheel onder toevoeging van olijfolie tot een smeuïge massa. Breng op smaak met zout en peper. Lekker in combinatie met bijvoorbeeld roomkaas.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Buckskin

Buckskin

Buckskin - EindresultaatIk heb Diederik Saeijs gevraagd een cursus Buckskin te geven. Deze cursus stond voor mezelf lang op het verlanglijstje om een keer te volgen. Samen met 6 anderen zijn we onder de deskundige begeleiding van Diederik Saeijs een heel weekend bezig geweest om van een aantal herten- en reëenhuiden buckskin te maken.

Wat is buckskin?

Buckskin is leer dat met vet en rook is gelooid. In de steentijd is deze wijze van looien op vele plaatsen in de wereld toegepast (en dus niet alleen in Noord Amerika). Het proces is arbeidsintensief, maar het resultaat mag er zijn: een zeer zachte en soepele huid die toch zeer slijtvast en duurzaam is. En het mooie is dat de huid soepel blijft, zelfs na wassen. Buckskin is ideaal om bijvoorbeeld kleding van te maken, wat bijvoorbeeld de indianen in Noord Amerika ook deden.

Voorbereidingen

Buckskin - FrameDe huiden waren door Diederik al deels voorbereid. Zodoende hadden we huiden in verschillende stadia van het looiproces en waren we in staat om in één weekend alle stappen van het looiproces te doorlopen. Op vrijdag zijn we druk geweest met de overige voorbereidingen, zoals het maken van schraapblokken, schrapers, frames, wringbalk en ‘duwstokken’.

Het looien

Op zaterdag en zondag zijn we bezig geweest met het eigenlijke looien. Wanneer je een huid hebt, bestaat het procedé in het kort uit de volgende stappen:

  • Ontvlezen
  • Weken van de huid
  • Wegschrapen van de haren
  • Wegschrapen van de membraan
  • Dichtnaaien van gaatjes
  • Wringen en behandelen met ei
  • Drogen en in beweging houden van de huid
  • Roken van de huid

Afhankelijk van met welke huid je werkt en welke techniek je precies gebruikt, zijn er nog extra stappen mogelijk. Ook zijn er (wereldwijd) vele variaties op de gehanteerde technieken.

BBuckskin - Geweekt in stromend waterij het ontvlezen van de huid schraap je de vlees- en vetresten die aan de binnenkant van de huid zitten weg. Daarna worden de huiden enkele dagen geweekt in stromend water. Dit kan ook in een mengsel van water en as. Hierdoor ontstaat een basische oplossing. Het is dan wel belangrijk dat de pH waarde juist is. Wij hebben beide technieken geprobeerd. Uiteindelijk vond ik de huiden die in stromend water hadden geweekt het prettigste om mee te werken. De huiden die in het aswater hadden gelegen waren dik en rubberachtig. Wellicht was de pH-waarde toch te hoog achteraf.

Buckskin - Schrapen van de huidNadat de huiden geweekt hebben, kan je de haren eraf schrapen en daarna het membraan aan de binnenkant van de huid. Dit is redelijk doorwerken, maar met behulp van een schraper, een schraapblok en wat geduld is dit uiteindelijk ook goed te doen. Dit is wel een van de moeilijkste stappen in het proces. Naast de haren moet je ook het toplaag van de huid wegschrapen zodat later het ei goed in de huid kan trekken.

 

 

Buckskin - Dichtnaaien gatenBij het (onzorgvuldig) schrapen kunnen gaatjes ontstaan in het leer. Gaatjes kunnen ook ontstaan doordat de slager de huiden met een mes heeft verwijderd, of door een kogelgat. Na het schrapen naai je alle gaten dicht zodat ze in de vervolgstappen niet verder uitscheuren.

 

Buckskin - WringenDaarna behandel je de huid met eigeel. Dit doe je door de huid een aantal keren in een mengsel van eigeel met water onder te dompelen en droog te wringen. Zodra de huid helemaal doordrenkt is met ei, moet de huid onder continu bewegen drogen. Dit kan door de huid op te spannen in een frame en door de huid in het frame continu te masseren met een ‘duwstok’. Een kleine huid kun je ook met je handen continu kneden, plooien en trekken. Het is zeer belangrijk de huid continu in beweging te houden. Anders wordt de huid weer stijf tijdens het opdrogen.

 

Buckskin - Roken van de huidenNadat de huiden gedroogd zijn, naai je de huiden dicht, zodat er een zak ontstaat. Vervolgens hang je de huiden boven een sterk rokend vuur, en zorg je dat alle rook de zak ingaat. Op deze wijze wordt de huid gerookt. Na een tijd keer je de zak om en rook je ook de ander kant van de huid. De rook zorgt ervoor dat het eigeel gebonden wordt aan de huid, zodat deze er niet meer uitspoelt wanneer de huid nat wordt.

 

Ook proberen?

Wil je zelf aan de slag, dan kan ik in ieder geval het boek “Deerskin into Buckskin” van Matt Richards aanbevelen. Deze heb ik zelf ook liggen, en het hele procedé is hierin duidelijk en uitgebreid beschreven. Toch heb ik het zelf als zeer nuttig ervaren om een workshop bij Diederik Saeijs te volgen. Wanneer je ergens tegenaan loopt, is het toch handig wanneer er iemand met praktische ervaring aanwezig is.

In de herfst van 2015 organiseert Beorc samen met Diederik Saeijs een cursus Bucksin in Finland. Kijk hier voor meer info.

Daarnaast geeft Diederik ook maandlange cursussen in Zweden. Check zijn website voor meer info.

 

 

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Kastanjesoep met port

Kastanjesoep met port

Kastanjesoep - kastanjes2013 is een goed kastanjejaar. Tamme kastanjes zijn momenteel in overvloed te vinden, zeker na een winderige herfstdag. Op mijn website kon je al een recept vinden van kastanjepuree. Bij deze een post van kastanjesoep met port.

Ingrediënten

  • 500 gram tamme kastanjes (ca 400 gram wanneer gepeld)
  • 1 ui, gesnipperd
  • 1 teentje knoflook, geperst
  • 500 ml kippebouillon
  • 100 ml slagroom
  • port
  • boter

Bereiding

Pel de kastanjes. Ik pel ze met een schilmesje en ongekookt, dan zijn ze steviger dan voorgekookt (vind ik prettiger pellen). Doe een klontje boter in de pan en fruit de ui en knoflook. Doe de bouillon, kastanjes en een scheut port in de pan. Kook het geheel ca 30 minuten en pureer tot een gladde massa. Roer de slagroom door de soep.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Kliswortel

Kliswortel

De grote klis (Acticum lappa) kan je herkennen aan de klittebollen. Door de vele haakjes die er aan de vruchten zitten, bijven ze gemakkelijk aan kleding hangen. Als voedselbron vind ik de wortel van de klis geweldig. De wortel bevat veel koolhydraten en de plant komt bovendien veel voor. Je moet er wel wat voor doen. De klis heeft een penwortel en groeit vaak in stevige, aangestampte grond. Maar met een beetje geduld en wat gereedschap (schepje of graafstok) is het de moeite waard. De wortel smaakt erg goed, een beetje vergelijkbaar met asperges of schorseneren.

De klis is een tweejarige plant. In het eerste jaar vormt de plant een rozet en slaat de plant energie op in de penwortel. In het tweede jaar gebruikt de plant de opgeslagen energie om vruchten te vormen. Wanneer je de wortels verzamelt, doe dit dan in de herfst of het vroege voorjaar van de eenjarige klissen (dus degene met een rozet). In de winter verliest de klis haar bladeren waardoor de wortel niet terug te vinden is, tenzij je deze eerder duidelijk gemarkeerd heb.

Ingrediënten

  • Kliswortels
  • Melk
  • Citroensap
  • Zout
  • Boter

Bereiding

Schil de wortel en snij in blokjes. Kook de blokjes circa 20 minuten in melk, zout en een beetje citroensap. Giet af, en voeg een klontje boter toe. Eventueel kan je ook nog wat extra citroensap toevoegen om verkleuring van de wortel tegen te gaan.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Appel-Meidoorn chutney

Appel-Meidoorn chutney

Appel-meidoorn chutney - Op een goede plek verzamel je met gemak twee kilo bessen in een uurDoor de dichte groeiwijze van de meidoorn (Crataegus) en de doorns werden meidoorns veel gebruikt als hagen langs weilanden. Dit zijn dan ook nog steeds plekken waar je de meidoorn veel tegen komt. In het voorjaar kunnen de nog niet uitgelopen knoppen gebruikt worden in bijvoorbeeld salades. De bloemen zijn eetbaar en ook de bessen zijn eetbaar. Op dit moment kunnen de bessen verzameld worden. Ze zijn wat melig en lichtzuur van smaak. De smaak verbeterd na vorst. Maar wanneer je de bessen verwerkt in gerechten hoef je eigenlijk niet te wachten op vorst (in de vriezer kan trouwens ook). Pluk wel alleen rijpe bessen. Deze zijn donkerrood van kleur.

Ingrediënten

  • 1 kg meidoornbessen
  • 1 kg appels
  • 1 kleine ui
  • 1 liter (appel)azijn
  • 650 g suiker
  • 2 tl geraspte gemberwortel
  • 1/2 tl gemalen kruidnagel
  • peper

Bereiding

Verwijder alle steeltjes van de meidoornbessen en was de bessen. Kook de bessen een uur in het azijn op laag vuur. Schep het mengsel in een zeef en duw met een grote lepel het vruchtvlees (en de azijn) oor de zeef. Voeg de suiker, ui en kruiden toe aan het meidoornsap. Schil de appel, snijd ze in stukjes en voeg ze ook toe. Laat het geheel koken totdat de appels zacht zijn. Doe het geheel in gesteriliseerde potten en zet ze enkele minuten op de kop.

Deze chutney is lekker op brood met oude kaas of bij varkensvlees. Eet smakelijk!

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Omelet met sponszwam

Omelet met sponszwam

Omelet me sponszwam - Grote sponszwamDe laatste tijd zie ik regelmatig grote sponszwammen (Sparassis crispa) in het bos. De naam spreekt voor zich, ze zien er inderdaad uit als grote sponsen. Ze kunnen erg groot worden. De sponszwam op de foto is ongeveer zo groot als een basketbal. Je vindt sponszwammen in de zomer en herfst op stammen van naaldbomen (vooral dennen).

De sponszwam is eetbaar. De smaak is neutraal. Niet heel uitgesproken, maar zeker niet vies. Het geeft wel een mooie textuur aan gerechten.

Ingrediënten

  • Handvol sponszwam
  • Twee eieren
  • Een paar snoeptomaatjes
  • Teentje knoflook
  • Lepel creme fraiche
  • Boter
  • Zout en peper

Bereiding

Er blijft veel humus, zand en andere dingen achter in een sponszwam. Spoel de gesneden sponszwam daarom goed met water. Verwarm olie in de pan en voeg de sponszwam toe. Pers de knoflook en voeg dit ook toe. Bak het geheel een paar minuten.  Snij de tomaten in blokjes. Roer de tomaat en creme fraiche door de eieren en voeg dit toe aan de sponszwam. Voeg zout en peper naar smaak toe en bak tot de omelet gaar is. Halverwege keren. Lekker op een geroosterd broodje.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Koelkast op zonne-energie

Koelkast op zonne-energie

De afgelopen dagen was het tropisch warm. Dan is het toch handig als je producten gekoeld kunt bewaren, ook op afgelegen plekken zonder elektriciteit. Dat kan heel eenvoudig. Namelijk door te “zweten”. Zelf blijven we koel door te zweten. Het zweet verdampt, en daardoor blijven we zelf koel. Met dit principe kan je ook een koelkast op zonne-energie maken. Hoe gaaf is dat?

Je kan simpel je eigen koelkast bouwen door een kleine emmer in een grote emmer te zetten en in de grote emmer een laagje water te zetten. Hang een doek over de kleine emmer en zorg ervoor dat de doek in het water hangt. Het doek zuigt het water op en het water verdampt.

Een andere uitvoering is een zogenaamde ‘zeer’. In plaats van emmers worden aardewerken potten gebruikt (zonder glazuur). De kleine pot zet je in de grote pot, en de ruimte ertussen vul je op met zand. Vervolgens giet je water over het zand, net zo lang totdat het verzadigd is. Op de kleine pot leg je een deksel. Omdat aardewerk het water langzaam doorlaat, verdampt het water over het hele buitenoppervlak en wordt de binnenste pot gekoeld. Er zijn aanwijzigen dat vele duizenden jaren voor christus op deze wijze al gekoeld werd.

Vandaag heb ik een experiment uitgevoerd met twee bloempotten. Het gat onderin van de grote pot heb ik afgeplakt met een stuk plakband. Daarna een laagje zand op de bodem en de kleine pot erin. De ruimte ertussen opgevuld met zand en water. Daarna boter erin, deksel erop, en vervolgens twee uur in de volle zon. Ernaast heb ik ook boter in een open bakje gezet. Het resultaat: de boter in het bakje was gesmolten. De boter in de bloempotten was niet gesmolten, maar wel zachter dan boter uit de koelkast. Toch niet slecht op een dag van 30 graden in de volle zon.

Geplaatst in Geen categorie | 1 reactie